
کتاب چهل قطعه برای سنتور
معرفی نویسنده فرامرز پایور، (زادهٔ 21 بهمن 1311 تهران – درگذشتهٔ 18 آذر 1388 تهران) موسیقی دان ایرانی، ردیف دان، آهنگساز، مدرس و نوازنده سنتور و محقق موسیقی ایرانی بود. وی چهره ماندگار و یکی از تأثیرگذارترینهای موسیقی ایرانی است. فرامرز پایور در 21 بهمن 1311 در تهران به دنیا آمد. پدرش علی پایور، هنرمند نقاش و استاد زبان فرانسه در دانشگاه تهران و پدربزرگش مصورالدوله، نقاش چیرهدست دوره قاجار بود که با نواختن ویولن، سنتور و سهتار آشنایی داشت. پایور، تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در دبستان عسجدی و دبیرستان دارالفنون تهران به پایان رساند. او در سال 1331 وارد خدمت نظام شد و یک سال بعد به استخدام وزارت دارایی درآمد. وی در 17 سالگی، آموزش موسیقی را نزد «ابوالحسن صبا» آغاز کرد در مدت شش سال ردیف موسیقی را فراگرفت. هنگامی که فرامرز پایور برای فراگیری سنتور به کلاس درس «ابوالحسن صبا» در خیابان ظهیرالاسلام رفت، سه سال از درگذشت آخرین بازماندهٔ سنتورنوازان افسانهای از نسل پیشین، «حبیب سماعی» میگذشت. ابوالحسن صبا که خود در دوره نوجوانی، سنتورنوازی را نزد «علی اکبرخان شاهی» و با تکنیکی گوناگون با روش خاندان سماعی فراگرفته بود، پس از مدتی نشست و برخاست با «حبیب سماعی»، روش سنتورنوازی او را برتر از استاد پیشین خود یافت؛ بنابراین با کوشش فراوان پارهای از بداههنوازیهای وی را نتنویسی کرد. سپس «ابوالحسن صبا» کوشش کرد تا با آموزش روش درست سنتورنوازی بهشماری از شاگردانش، از برافتادن روش سنتورنوازی نزدیک به آیینهای هنری و زیباشناسی موسیقی دستگاهی ایران جلوگیری کند. در همین دوران، فرامرز پایور، یکی از برجستهترین شاگردان «صبا» شد و تا سال 1336 که «ابوالحسن صبا» درگذشت، از آموزشهای وی بهره برد. پس از درگذشت ابوالحسن صبا، پایور نزد استادانی چون عبداله دوامی، موسی معروفی و نورعلیخان برومند به فراگیری ردیف درویشخان و ردیف میرزا عبدالله پرداخت. معرفی کتاب کتاب چهل قطعه برای سنتور، به بازنگری و بازنویسی قطعات تنظیم شدهی فرامرز پایور برای سنتور جهت استفاده هنرجویان میپردازد. قطعات کتاب چهل قطعه برای سنتور با دیگر نسخ موجود، که به اسامی کتابها در بخش فهرست منابع اشاره شده است، مقایسه، اصلاح و مضرابگذاری شده است. شایان توجه است که در میان این دست نوشتهها قطعات دیگری از قبیل: بندباز، مارش حاضرباش استاد علینقی وزیری، راپسودی اصفهان ساختهی استاد جواد معروفی و رنگارنگ اثر مرحوم روح الله خالقی هم وجود دارد. از دیگر آثار پایور میتوان به کتاب پیوند، قطعات موسیقی مجلسی برای سنتور و دورههای سنتور ردیف استاد ابوالحسن صبا اشاره کرد.